Zabytki dawnych cywilizacji cz. 10

Mar 23

Zabytki dawnych cywilizacji cz. 10

Na pierwsze piętro wchodzi się po schodach, których wierzch stopni jest drewniany, boki zaś fajansowe. Takiż szlak zdobi ściany muru. Podłoga galerii lśni się od takich że płytek, które obiegają szeroko w podstawach ścian i otaczają kwadratowe okna, wychodzące na galeria z mieszkalnych izb a zabezpieczone potężną brązową kratą. Na środku każdej z czterech ścian...

Czytaj dalej

Zabytki dawnych cywilizacji cz. 9

Mar 23

Zabytki dawnych cywilizacji cz. 9

Podwórze jest dokładnie kwadratowe, wyłożone taflami białego marmuru, w górze zupełnie otwarte. W około podwórza obiega galeria, podtrzymana przez kolumny z białego marmuru, o pilastrze barokowo krętym z bogatym kapitelem. Jest ich po pięć z każdego boku zupełnie symetrycznie rozdzielonych. Podpierają one mur, wycięty w arkady, o podkowiastym, spiczastym Juku,...

Czytaj dalej

Zabytki dawnych cywilizacji cz. 8

Mar 23

Zabytki dawnych cywilizacji cz. 8

Nisza najświętszego miejsca i kazalnica są marmurowe, bogato rzeźbione i prześliczne w ornamentacyjnych szczegółach. W meczecie tym przechowują Koran, przesłany jednemu z dejów z Konstantynopola przez sułtana. Jest to wielki tom in folio, prawdziwe arcydzieło arabskiej sztuki, każda karta zdobna jest arabeskami świetnych barw i złotych linii, o których wyobrażenie...

Czytaj dalej

Zabytki dawnych cywilizacji cz. 7

Mar 23

Zabytki dawnych cywilizacji cz. 7

Wejście do meczetu nie jest okazałe, proste drzwi wiodą albo wprost do wnętrza, albo do sieni, w której wyznawcy obmywają się rytualnie przed modlitwą. Najczęściej jednak wznosi się w tym celu fontanna, w cieniu drzew z boku meczetu stojąca. Jeśli meczet połączony jest z zauyą, to jej budynki stanowią zwykle kwadrat lub prostokąt, których jeden bok tworzy meczet,...

Czytaj dalej

Zabytki dawnych cywilizacji cz. 6

Mar 23

Zabytki dawnych cywilizacji cz. 6

Światło, przechodzące przez te szczeliny, rozbija się w szczególniejszy sposób, oświetlając wnętrze fantastycznie. W katedrze katolickiej, nędznie przerobionej z Ketszaui, najpiękniejszego niegdyś algierskiego meczetu, chór ma okna kolorowe, boczne nawy są stiukowe na arabski sposób; tworzy to dysharmonię nieprzyjemną, ale pozwala porównać te dwa rodzaje oświetleń i...

Czytaj dalej

Zabytki dawnych cywilizacji cz. 5

Mar 23

Zabytki dawnych cywilizacji cz. 5

Architekt nie zważa wcale na Wschód, chociaż ta część świata odgrywa tak ważną rolę przy modlitwie islamistów, bo prorok kazał swym wyznawcom zwracać się podczas niej w stronę Mekki. W każdym też meczecie znajduje się mała nisza, czasem wyłożona marmurem i bogato rzeźbiona, czasem prosto obielona, która wskazuje modlącym się ten kierunek, ale leży ona na...

Czytaj dalej

Zabytki dawnych cywilizacji cz. 4

Mar 23

Zabytki dawnych cywilizacji cz. 4

Ale co dziwniejsza, że to samo piętno wycisnął duch narodu nawet i na tych nielicznych budynkach publicznych, jakimi są meczet, szkoła lub łaźnia. Opisując środek jednej łaźni, powiedziałem już, że od ulicy bieleją tylko nagie ściany murów, nie pozwalając się domyślać, co jest wewnątrz budynku. Tak samo bywa z najpyszniejszymi nawet pałacami. Meczety, po arabsku...

Czytaj dalej

Zabytki dawnych cywilizacji cz. 3

Mar 23

Zabytki dawnych cywilizacji cz. 3

Na całym Maghrebie występuje wszędzie w miejscowej architekturze łuk podkowiasty, a przy tym arabeski, fajans lub stiuk spotyka się też tu i owdzie w skąpo rozproszonych okruszynach. Trzeba by zresztą znać kraj dokładnie, a wówczas może by się wiedziało o niejednej perle, leżącej dziś w zapomnieniu. Dziwna to rzecz bowiem, że kwestia tak ciekawa, jak opracowanie...

Czytaj dalej

Zabytki dawnych cywilizacji cz. 2

Mar 23

Zabytki dawnych cywilizacji cz. 2

Niema też nic bardzo świetnego i w architekturze, ale te pomniki, które przetrwały wszystkie burze polityczne i dotąd się zachowały, świadczą o wyłącznym wpływie kalifatu Kordowy i noszą na sobie wyraźne piętno tej epoki, która rozwinęła się w Hiszpanii w XI wieku. Wówczas styl arabski, który jeszcze przedtem pozostawał ciągle pod wpływem bizantynizmu, zaczął się od...

Czytaj dalej

Zabytki dawnych cywilizacji cz. 1

Mar 23

Zabytki dawnych cywilizacji cz. 1

Cała świetność arabskiego panowania w Algierii trwała od VII do XII wieku. Wówczas istniały dwa kalifaty, na dwu krańcach Maghrebu, jeden w dzisiejszym marokańskim Fezie, drugi w Kairuanie na południe od Tunisu i oba współzawodniczyły w ruchu naukowym i literackim z Bagdadem lub Kordową. To, co jest dziś jeszcze świetnego w Algierii w rękopisie lub pomniku, pochodzi...

Czytaj dalej